Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 203/2025/QH15;
Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 43/2024/QH15.
Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi 2025 (số 96/2025/QH15) ban hành ngày 27/06/2025, có hiệu lực từ 15/10/2025, đánh dấu bước ngoặt lớn trong việc xử lý nợ xấu, thu giữ tài sản bảo đảm và cơ chế cho vay đặc biệt. Luật này tăng quyền chủ động cho ngân hàng, đồng thời siết chặt quy trình minh bạch và trách nhiệm pháp lý.
🔑 Các điểm mới nổi bật của Luật 96/2025/QH15
1. Lần đầu tiên luật hóa quyền thu giữ tài sản bảo đảm (Điều 198a)
– Tổ chức tín dụng được thu giữ tài sản bảo đảm nếu:
– Có thỏa thuận trong hợp đồng bảo đảm;
– Tài sản không bị tranh chấp, kê biên hoặc áp dụng biện pháp khẩn cấp;
– Đã công khai thông tin theo quy định.
– Quy định rõ:
– Thủ tục thu giữ, thời hạn thông báo;
– Hình thức công khai: website, niêm yết, gửi UBND, Công an xã;
– Ủy quyền thu giữ chỉ được giao cho công ty quản lý nợ thuộc tổ chức tín dụng hoặc bên nhận chuyển giao bắt buộc;
– Cấm sử dụng biện pháp trái pháp luật hoặc đạo đức xã hội.
2. Bổ sung quy định về tài sản bị kê biên và vật chứng (Điều 198b, 198c)
– Tài sản bị kê biên chỉ được xử lý nếu:
– Hợp đồng bảo đảm phát sinh sau bản án;
– Là tài sản liên quan đến cấp dưỡng, bồi thường;
– Có sự đồng ý của bên nhận bảo đảm.
– Vật chứng là tài sản bảo đảm trong vụ án hình sự có thể được hoàn trả nếu:
– Không ảnh hưởng đến xử lý vụ án;
– Có thỏa thuận trong hợp đồng bảo đảm.
3. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) được quyền cho vay đặc biệt với lãi suất 0%
– NHNN có thể quyết định cho vay đặc biệt không cần tài sản bảo đảm với lãi suất 0%/năm, thay vì phải trình Thủ tướng như trước đây.
– Áp dụng cho các tổ chức tín dụng gặp khó khăn thanh khoản theo Điều 192.
– Khoản vay đặc biệt trước ngày 15/10/2025 vẫn thực hiện theo hợp đồng cũ, nhưng có thể được gia hạn với lãi suất 0%.
4. Tăng cường minh bạch trong thu giữ tài sản
– Trước khi thu giữ, tổ chức tín dụng phải:
– Đăng thông tin trên website;
– Gửi văn bản đến chính quyền địa phương;
– Niêm yết công khai tại nơi có tài sản;
– Thông báo trực tiếp hoặc qua phương tiện điện tử.
5. Bãi bỏ các quy định không còn phù hợp
– Loại bỏ các khoản quy định về:
– Trình Thủ tướng quyết định cho vay đặc biệt (các khoản 4 Điều 169, 172, 179…);
– Một số quy định về phương án phục hồi, chuyển giao bắt buộc, xử lý tổ chức tín dụng yếu kém.
📌 Tác động thực tiễn
– Tăng quyền chủ động cho ngân hàng trong xử lý nợ xấu, thu hồi tài sản;
– Rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí pháp lý;
– Khơi thông dòng vốn tín dụng, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi;
– Củng cố niềm tin thị trường vào hệ thống ngân hàng và pháp luật.